Η ΟΠΕΡΑ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΙ, Η ΣΚΗΝΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ
Η Τραβιάτα: Η όπερα του Βέρντι και η ταραχώδης πρεμιέρα της στη Βενετία
Μία από τις πιο πολυπαιγμένες όπερες παγκοσμίως ξεκίνησε ως αποτυχία στη Βενετσιάνικη La Fenice το 1853 — η πραγματική ιστορία της Τραβιάτα του Βέρντι, από το Παρίσι στην επιστροφή της Βενετίας.
Δείτε τις βραδιές όπερας στο GetYourGuide ↗Μια τραγωδία γραμμένη μέσα σε λίγες εβδομάδες
Ο Τζουζέπε Βέρντι συνέθεσε τη Λα Τραβιάτα στις αρχές του 1853, δουλεύοντας γρήγορα ακόμη και για τα δικά του εξαιρετικά παραγωγικά δεδομένα, διασκευάζοντας το θεατρικό έργο του Αλέξανδρου Δουμά υιού «Η Κυρία με τις Καμέλιες» — το οποίο βασιζόταν στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Δουμά για μια παρισινή εταίρα. Ο Βέρντι είχε παρακολουθήσει μια παρισινή παραγωγή του έργου τον προηγούμενο χρόνο και τον είχε συνεπάρει το ειλικρινές, σύγχρονο θέμα του: μια έκπτωτη γυναίκα, ένας έρωτας που η οικογένεια του εραστή της αρνείται να αποδεχθεί, και ένας θάνατος από φυματίωση. Η ανάδειξη της ιστορίας μιας εταίρας σε σοβαρή όπερα ήταν ασυνήθιστη για την εποχή, και ο Βέρντι φέρεται να ήθελε να ανέβει με σύγχρονα κοστούμια — ένα αίτημα που το Λα Φενίς της Βενετίας απέρριψε υπέρ μιας ασφαλέστερης, εποχικής σκηνοθεσίας.
Πρεμιέρα στη Φενίτσε, 6 Μαρτίου 1853
Η πρεμιέρα δεν πήγε καλά. Οι σύγχρονες μαρτυρίες κάνουν λόγο για ένα καστ που δεν ταίριαζε — η σοπράνο που ερμήνευε τη Βιολέτα, έναν ρόλο που υποτίθεται ότι πεθαίνει από φυματίωση, θεωρήθηκε πολύ εύρωστη για να είναι πιστευτή — και για ένα κοινό που αναστατώθηκε από μια ηρωίδα που ήταν, αναμφίβολα, εταίρα και όχι κόμισσα μεταμφιεσμένη. Ο Βέρντι, σύμφωνα με πληροφορίες, χαρακτήρισε τη βραδιά «φιάσκο» σε επιστολή του προς έναν φίλο. Είναι μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες αποτυχίες στην ιστορία της όπερας: ένα έργο που σήμερα ανεβαίνει περισσότερο από σχεδόν οποιοδήποτε άλλο στο ρεπερτόριο, έκανε πρεμιέρα με πραγματική αποτυχία, στην ίδια πόλη όπου, ενάμιση αιώνα αργότερα, εξακολουθεί να ανεβαίνει — τώρα μέσα σε ένα ιδιωτικό παλάτι στο Μεγάλο Κανάλι, αντί για μια δημόσια όπερα.
Η ιστορία, σε γενικές γραμμές
Χωρίς να αποκαλύψουμε τις ανατροπές της, η Τραβιάτα ακολουθεί τη Βιολέτα, μια παριζιάνα εταίρα, και τον έρωτά της με έναν νεαρό άνδρα, τον Αλφρέντο — μια σχέση που περιπλέκεται από την αποδοκιμασία της οικογένειάς του και από την επιδεινούμενη υγεία της Βιολέτας. Είναι μια οικεία ιστορία για τα δεδομένα της όπερας: χωρίς μάχες, χωρίς θεούς, χωρίς δυναστική πολιτική, μόνο μια χούφτα χαρακτήρες και μια πλοκή που εκτυλίσσεται κυρίως σε σαλόνια και ιδιωτικά διαμερίσματα. Αυτή η οικιακή κλίμακα είναι εν μέρει ο λόγος που η όπερα συνεχίζει να βρίσκει νέες σκηνοθεσίες, από μεγάλες λυρικές σκηνές με πλήρη χορωδία και ορχήστρα έως πολύ μικρότερες διασκευές — το συναισθηματικό βάρος βρίσκεται σε λίγες στενές σχέσεις και όχι στο θέαμα.
Από αποτυχία σε βασικό κομμάτι του ρεπερτορίου
Ο Βέρντι και οι συνεργάτες του αναθεώρησαν την όπερα — σύμφωνα με πληροφορίες, προσαρμόζοντας τη διανομή και μέρος της σκηνοθεσίας — για μια δεύτερη παραγωγή στη Βενετία το 1854, στο Teatro San Benedetto, η οποία γνώρισε επιτυχία εκεί όπου η πρεμιέρα στη La Fenice είχε αποτύχει. Από εκείνη τη στιγμή, η Τραβιάτα έγινε μία από τις πιο συχνά ανεβασμένες όπερες παγκοσμίως, θέση που διατηρεί έως σήμερα. Η ιστορία των αναθεωρήσεων έχει σημασία για τα συμφραζόμενα: η εκδοχή που το κοινό γνωρίζει και αγαπά σήμερα δεν ήταν εξαρχής επιτυχία — ήταν μια επιστροφή, και μάλιστα στην ίδια πόλη που αρχικά την είχε απορρίψει.
Γιατί αυτή η όπερα ταιριάζει σε μια σκηνή μεγάλης κλίμακας
Το καστ της Τραβιάτας είναι μικρό για τα δεδομένα της όπερας και μεγάλο μέρος της δράσης της εκτυλίσσεται σε ιδιωτικούς χώρους — ένα σαλόνι, ένα υπνοδωμάτιο, ένα μελετητήριο — και όχι σε δημόσιες πλατείες ή πεδία μαχών. Αυτό την καθιστά ιδανική για να ανεβαίνει μέσα σε πραγματικούς οικιακούς χώρους αντί για ένα σκοπούμενο θέατρο: η όπερα ήταν, κατά μία έννοια, ήδη γραμμένη σε κλίμακα σαλονιού, ακόμη κι όταν εκτελείται με πλήρη ορχήστρα και χορωδία για τις σκηνές των πάρτι. Όποια συγκεκριμένη όπερα κι αν είναι προγραμματισμένη για μια δεδομένη βραδιά σε ένα παλάτι του Μεγάλου Καναλιού, αξίζει να γνωρίζει κανείς ότι η ιστορία της Τραβιάτας — οι αναθεωρήσεις του Βέρντι, η οικιακή κλίμακα της ιστορίας — είναι μέρος του λόγου για τον οποίο αυτό το ρεπερτόριο ταιριάζει τόσο καλά σε οικείους χώρους.